محاسبه حجم خاکبرداری  و خاکریزی  در پروژه ساختمانی و شهری

همانطور که در قسمت گودبرداری ساختمان توضیح داده شد. مالکان جهت خاکبرداری فنداسیون از بیل میکانیکی استفاده می کنند که قرارداد فی مابین مالکان و پیمانکار خاکبرداری به دو صورت مترمکعبی و یا کنتراتی می باشد. در حالت کنتراتی اصلا نیاز به محاسبه حجم خاکبرداری نیست و بر اساس تجربه شخصی و ریسکی است که پیمانکار خاکبرداری قبول می کند. و بیشتر برای کارهای با حجم خاکبرداری کم کاربرد دارد.  در اکثر پروژه ساختمانی بر اساس مترمکعبی قرارداد بسته می شود. یعنی پپمانکار خاکبرداری  به ازای هر متر مکعب خاکبرداری و حمل آن مقدار x ریال از مالک دریافت می نماید . در این نوع پروژه  نیاز به حضور نقشه بردار جهت محاسبه حجم خاکبرداری  می باشد. البته لازم به ذکر است که در برخی از پروژه ها مالکان و پیمانکاران با هم توافق می کنند و به صورت تجربی حجم را محاسبه می کنند که در ادامه به عنوان یک گزینه جهت بدست اوردن حجم تقریبی به آن اشاره خواهیم کرد.

پاسخ تشریحی آزمون نظام مهندسی نقشه برداری مهرماه 1398

محاسبه حجم به صورت تقریبی

این نوع محاسبه حجم به عنوان یک حجم تقریبی و جهت داشتن یک دید کلی نسبت به پروژه کاربرد دارد به عنوان مثال شما ممکن است در یک ساختمان جهت پیاده سازی فنداسیون به منظور شروع عملیات گودبرداری حضور داشته باشید و مالک از شما بپرسد حجم خاکبرداری تقریبا چقدر است ؟ برای پاسخ به این سوال شما باید ابتدا مساحت سطح مقطع خاکبرداری ( همان فنداسیون ) را در عمق خاکبرداری ( محاسبه عمق گودبرداری) ضرب کنید تا حجم تقریبی آن بدست آید. در بیشتر ساختمان ها فنداسیون شکل  مستطیلی دارد و می توانید با حاصلضرب طول در عرض مساحت فنداسیون را حساب کنید و عمق گودبرداری ضرب کنید. حتی اگر شکل فنداسیون دارای پخ هم باشد می توانید از آن پخ صرفه نظر کنید و اگر پخ بزرگ بود، می توانیم متوسط دو طول یا عرض را در نظر بگیرید. پیمانکاران خاکبرداری  از این روش استفاده می کنند ولی به جای عمق گودبرداری از متوسط ارتفاع خاکبرداری انجام شده ، استفاده می کنند. یعنی مساحت خاکبرداری شده ضرب در عمق متوسط خاکبرداری شده. البته لازم است ذکر کنم که برخی از پیمانکاران تعداد کامیون هایی که بارگیری می شود را حساب می کند ودر حجم خاک یک کامیون ضرب می کنند که این روش دقیق نیست در اکثر موارد  با حجم خاکبرداری اختلاف زیادی دارد. این اختلاف به دلیل این موضوع است که یک کامیون ( 10 تن) ، در شرایط ایده آل بین 8 الی 10متر مکعب خاک حمل می کند که این میزان در عمل به طور متوسط نزدیک به 50/5 متر مکعب می باشد که این باعث اختلاف می گردد.  حجم تقریبی بیشتر برای برآورد اولیه کار می باشد.

محاسبه حجم با نرم افزار سیویل تری دی

در این روش ابتدا باید سطح زمین قبل از خاکبرداری برداشت شود و سپس بعد از انجام خاکبرداری، برداشت مجدد انجام می گیرد و در نرم افزار سیویل تری دی دو سطح مجزا تعریف می گردد و حجم فی مابین آنها محاسبه می گردد. این روند کلی کار می باشد اما برخی نکات در محاسبه حجم وجود دارد که در ادامه به چند مورد اشاره می کنیم.

  • در تقریبا 90 درصد از پروژه های ساختمانی ،برداشت اولیه صورت نمی گیرد. چون مالک و پیمانکار به دلیل اختلافی که پیدا کرده اند بعد از خاکبرداری به سراغ نقشه بردار آمده اند . در این حالت سطح زمین طبیعی وجود ندارد . باید اطراف محدوده خاکبرداری را به صورت ارتفاعی برداشت کنیم و سطح اولیه و روی  محل خاکبرداری ،در  واقع صفحه ای است که از همین نقاط لبه گودبرداری  بدست می آید ( نقاط آبی رنگ ) . در شکل زیر ، سطحی ( منحنی میزان)که از تلفیق نقاط قرمز و آبی به دست می آید را به عنوان سطح ثانویه یا سطح خاکبرداری در نرم افزار معرفی می کنیم.

  • یکی از مسائل مهم که در میزان درستی کار تاثیر بسزایی دارد، یکسان بودن دو سطح بالا و پایین از نظر مساحت است. به عبارت دیگر می توان اگر دو سطح با هم اختلاف مساحت زیادی داشته باشند نتایج حجم خاکبرداری صحیح نیست . در شکل پایین حجم حاصل مثلث قرمز یک حجم کاذب می باشد. البته باید این نکته را توجه کرد که در نرم افزار سویل تری دی فضای مشترک بین دو سطح به عنوان سطح محاسباتی انتخاب می شود. به همین دلیل باید در گرفتن محل نقاط دقت داشته باشیم .

 

 

 

 

 

 

جزئیات نرم افزاری ومراحل از صفر تا صد محسابه حجم با دو مثال کاربردی در محصولات نقشه برداری  می توانید دریافت نمایید.

پاسخ تشریحی آزمون نظام مهندسی نقشه برداری مهرماه 1398

 

One thought on “محاسبه حجم خاکبرداری در پروژه ساختمانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *