نحوه برداشت مسطحاتی و ارتفاعی عوارض

عوراض در واقعیت به دو دسته عوارض طبیعی و عوارض مصنوعی ( ساخته شده توسط بشر) تقسیم بندی می شود . در مطالب قبل مشخص شد  که هر  عارضه به چه صورت باید برداشت شود. حال سوالی که ایجاد می شود هر عارضه به چه نحوی برداشت می شود ؟ به عنوان مثال جدول به عنوان یک عارضه مصنوعی  به صورت دو نقطه ای و با فاصله 30 متر در مسیر مستقیم  و 5 متری در قوس برداشت شود . همچنین مشخص گردد سمت داخلی لبه جدول و یا سمت بیرونی لبه جدول اهمیت دارد. در ادامه به نحوه برداشت عوارض مهم و رایج در نقشه توپوگرافی و مسطحاتی می پردازیم .

 نحوه برداشت عوارض طبیعی در نقشه توپوگرافی

در محدوده یک پروژه ، ارتفاع  زمین از یک نقطه به نقطه دیگر متفاوت است. البته  نقاط هم ارتفاع هم وجود دارد . منظور این است که زمین دارای پستی و بلندی های می باشد . برخی از نواحی زمین دارای شیب یکنواخت و برخی  دارای تغییرات شیب ناگهانی هستند. به طور کلی می توان عوارض طبیعی پرکاربرد در تهیه نقشه توپوگرافی را به شرح ذیل تقسیم کرد:

  • زمین با شیب یکنواخت
  • چاله
  • تپه
  • خط القعر
  • خط الراس
  • ترانشه

تغییرات ارتفاعی در هر کدام از عوارض خاص می باشد و باید به طور صحیح برداشت شود تا شکل طبیعی زمین در نقشه توپوگرافی مشخص باشد. در ادامه نحوه برداشت هر کدام از این عوارض بیان خواهد شد.

زمین طبیعی با شیب یکنواخت

برای برداشت زمین صاف  و یا نواحی از محدوده برداشت که دارای شیب یکنواخت می باشد از روش شبکه بندی با فاصله مجاز برداشت که در مطالب قبل  به آن اشاره شد استفاده می گردد ( شکل زیر برای نقشه با مقیاس 1:2000 و 1 الی 2 سانتی متر در مقیاس نقشه می باشد).

   

تپه و چاله

یکی از عوارضی که در زمین های تپه ماهور و یا کوهستانی وجود دارد تپه است . تپه عارضه ای است که ارتفاع آن ازپایین تپه به سمت بالا اضافه می گردد. ( شکل زیر )

جهت برداشت عارضه تپه باید در اطراف تپه از پایین تر سطح به صورت دایره ای برداشت شده و به سمت بالای تپه حرکت کنید و در بالاترین نقطه تپه یک ارتفاع برداشت گردد. (شکل زیر)

 

چاله یا گودال دارای شکی برعکس تپه می باشد . یعنی اینکه ارتفاع نقاط از بالای گودال یا چاله به سمت انتهای آن کمتر می شود  و نحوه برداشت آن  برعکس  تپه می باشد.

خط الراس و خط القعر

دو عارضه مهم که بیشتر در مناطق کوهستانی وجود دارد خط الراس و خط القعر است. در واقع خط الراس و خط القعر  محلی است که به شکل 8 و 7 می باشد.  خط الراس  خطی است که آب بروی آن به دو طرف سرریز می شود به عبارت دیگر نقاط واقع در یک خط الراس دارای یک ارتفاع و یا تقریبا دارای یک تغییر ارتفاع یکنواخت هستند و با دور شدن از این خط ارتفاع در دو طرف کم می گردد.  خط القعر خطی است که محل جمع شدگی آب است . به عبارت دیگر در یک خط القعر هرچه از خط مرکزی دور شویم ارتفاع زیاد می گردد. دو مفهوم خط القعر  و خط الراس در مقابل همدیگر قرار دارند. شکل زیر نحوه برداشت و شکل خط القعر و خط الراس را نمایش می دهد.( نقاط سبز رنگ خط الراس و نقاط قرمز رنگ خط القعر می باشد).

ترانشه

تغییرات ناگهانی ارتفاع در فاصله کم را ترانشه می گوییم. ترانشه دارای شیب 70 الی 100 درصد می باشد. به عنوان مثال در دو نقطه با فاصله 1 متر از هم 8 متر اختلاف ارتفاع وجود داشته باشد. در ترانشه به خط بالاترین ارتفاع، بالا ترانشه و به خط پایین ترین ارتفاع پایین ترانشه می گویند.  در شکل زیر نحوه برداشت ترانشه و شکل آن نمایش داده شده است (نقاط سبز رنگ بالا ترانشه – نقاط قرمز رنگ پایین ترانشه و نقاط آبی نقاط کمکی جهت نمایش بهتر و دقت بالاتر )

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *